{"id":106,"date":"2023-02-19T14:35:40","date_gmt":"2023-02-19T13:35:40","guid":{"rendered":"https:\/\/okopilicy.om.pl\/?p=106"},"modified":"2023-02-24T04:43:32","modified_gmt":"2023-02-24T03:43:32","slug":"w-poszukiwaniu-mostu-na-pilicy-w-faliszewie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/2023\/02\/19\/w-poszukiwaniu-mostu-na-pilicy-w-faliszewie\/","title":{"rendered":"W poszukiwaniu mostu na Pilicy w Faliszewie"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a><\/h1>\n
Jerzy Misztela ( Ignala )<\/div>\n<\/header>\n
\n

Jako osoba zwi\u0105zana z lewobrze\u017cn\u0105 stron\u0105 Pilicy, aby co\u015b dowiedzie\u0107 si\u0119 o mo\u015bcie w Faliszewie, musz\u0119 dosta\u0107 przeprawi\u0107 si\u0119 przez rzek\u0119. Wbrew pozorom, kiedy\u015b dostanie si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 z tej czy z tamtej strony nie stanowi\u0142o problemu. W ka\u017cdej wiosce nadrzecznej znajdowa\u0142o si\u0119 kilka kryp ( \u0142\u00f3dka p\u0142askodenna ) , kt\u00f3rymi za drobn\u0105 op\u0142at\u0105 przewozi\u0142o si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119. Do takich miejsc \u0142atwo by\u0142o doj\u015b\u0107, bo wydeptane by\u0142y \u015bcie\u017cki, wystarczy\u0142o si\u0119 ich trzyma\u0107. Podchodzi\u0142o si\u0119 do rzeki i dar\u0142o hop, hop, przew\u00f3z. Na takie wezwanie czeka\u0142 te\u017c i m\u00f3j dziadek Ignacy . Zdarza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce czasami odzywa\u0142 mu si\u0119 si\u0119 b\u00f3l w nodze po postrzale przez Niemc\u00f3w w czasie II Wojny \u015awiatowej i wtedy dziadek mawia\u0142 : Jerzyk pole\u0107 no przewie\u017a . Tylko na to czeka\u0142em . Bo po pierwsze par\u0119 z\u0142otych zawsze si\u0119 przyda\u0142o a po drugie uwielbia\u0142em kryp\u0105 p\u0142ywa\u0107. Mo\u017cna te\u017c by\u0142o przeprawi\u0107 si\u0119 przez br\u00f3d, jakich by\u0142o kilka w okolicy, robi to si\u0119 do dzi\u015b, opis w gaw\u0119dzie \u201d Ma\u0142pi Mostek\u201d na Trzech Morgach. Bywa\u0142o jednak, \u017ce nie by\u0142o blisko brodu i wtedy przeprawia\u0142o si\u0119 promem. By\u0142y to dwie krypy na kt\u00f3rej by\u0142a platforma. Mo\u017cna by\u0142o wjecha\u0107 na ni\u0105 wozem i przewie\u017a\u0107 si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119. Pami\u0119tam taki prom na przeciwko Skotnik. Ch\u0142opi przewozili tak siano na wozach drabiniastych. Bra\u0142o w tym udzia\u0142 co najmniej dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn. Lubi\u0142em ich podgl\u0105da\u0107 siadaj\u0105c na brzegu, patrz\u0105c jak daj\u0105 sobie rad\u0119 z nurtem. Fascynowa\u0142o mnie to bo wypuszcza\u0142em si\u0119 po zwa\u0142y ( kloce drewna zle\u017ca\u0142e w rzece , kt\u00f3re po wysuszeniu stanowi\u0142y doskona\u0142y opa\u0142 na zim\u0119 ) a pobieranie darmowej lekcji radzenia sobie z pr\u0105dem rzecznym, bardzo si\u0119 przydawa\u0142a. Kolejna mo\u017cliwo\u015b\u0107 przedostania si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 to k\u0142adki . By\u0142o ich kilka . Pami\u0119tam te w Bia\u0142ej , Przewozie, Trzech Morgach i Faliszewie. By\u0142o ich wi\u0119cej, ale okresowo i po zimie cz\u0119sto znika\u0142y, zabrane przez kr\u0119 . Na pewno by\u0142y dwa mosty w Sulejowie i Przedborzu a czy by\u0142 w Faliszewie ? Postaram to si\u0119 ustali\u0107 , ale najpierw przeprawa przez \u201d Ma\u0142pi Mostek\u201d .<\/p>\n

\"\"<\/a><\/figure>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Piaszczyst\u0105 prawie sze\u015bciokilometrow\u0105 drog\u0119 przez las, docieram do Starej.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Od wioski\u00a0 wygodn\u0105 drog\u0105 do Skotnik. Odwiedzam mojego znajomego Tadeusza \u0141opusi\u0144skiego, pasjonata i znawc\u0119 tych okolic. Nie wie niestety, czy na Faliszewie by\u0142 most. Ale s\u0142ysza\u0142, \u017ce ruski czo\u0142g, po wojnie by\u0142 z okolic m\u0142yna wyci\u0105gany. Z innego \u017ar\u00f3d\u0142a s\u0142ysza\u0142em, \u017ce ten czo\u0142g za\u0142ama\u0142 drewniany most i wpad\u0142 do Pilicy za m\u0142ynem . Most nie zosta\u0142 nigdy odbudowany<\/p>\n

.\"\"<\/a><\/p>\n<\/div>\n

Przypomnia\u0142 mi si\u0119 zapis m\u00f3wi\u0105cy o powstaniu parafii we wsi Skotniki. Oto co o tym wyczyta\u0142em : \u201d Ulitowa\u0142 si\u0119 nad tym stanem p\u00f3\u017aniejszy dziedzic Skotnik, Woli i Raczkowa Miko\u0142aj Wspinek z Bandkowa, ofiarowa\u0142 biskupowi W\u0142oc\u0142awskiemu za te wsie wie\u015b Brudak i inne za zgod\u0105 kr\u00f3la polskiego Zygmunta I w 1530 roku i za\u0142o\u017cy\u0142 fili\u0119 parafii R\u0119czno w Skotnikach, obsadzaj\u0105c w nich plebana i wikarego, kt\u00f3rych uposa\u017cy\u0142 dziesi\u0119cinami, polami, wyr\u0119bem drzewa w lasach i prawem po\u0142owu ryb w Pilicy do mostu ku R\u0119cznu<\/strong>\u00a0do Olszyn i g\u00f3ry zwanej Przepuklerz oraz strumyka Ojrze\u0144, wpadaj\u0105cego do Pilicy. W 1604 roku filia Skotnicka sta\u0142a si\u0119 samodzieln\u0105 parafi\u0105, niezale\u017cn\u0105 od R\u0119czna, do kt\u00f3rej p\u00f3\u017aniej przydzielono wsie: Faliszew, J\u00f3zef\u00f3w, Justyn\u00f3w, Ojrze\u0144, Papierni\u0119, Siedliska, Wac\u0142aw\u00f3w, a danin\u0119 p\u0142aci\u0142a i wie\u015b Sulborowice, nale\u017c\u0105ca dzi\u015b do parafii Sk\u00f3rkowice.\u201d Jak popatrzymy na stare mapy widzimy, \u017ce strumie\u0144 Ojrze\u0144 mia\u0142 zupe\u0142nie inny przebieg. Po wykonanych po wojnie melioracjach strumie\u0144 zmieni\u0142 bieg i wpada obecnie do Pilicy mi\u0119dzy Faliszewem a Tarasem. Ta zmiana doprowadzi\u0142a w konsekwencji do upadku m\u0142yna. Dzisiaj pozosta\u0142y jego resztki. Warto tu si\u0119 zatrzyma\u0107, popatrze\u0107 na stawid\u0142a i resztki po m\u0142ynie. Po drugiej stronie pi\u0119kny las olszowy z podniesion\u0105 bry\u0142\u0105 korzeniow\u0105 \u015bwiadcz\u0105c\u0105 o tym, \u017ce by\u0142 tu zalew. Obecnie na tych \u0142\u0105kach wypasane jest wyj\u0105tkowe byd\u0142o \u2013 Wo\u0142y Szkockie .<\/p>\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n
\n
Co ciekawe to po drugiej stronie znajdowa\u0142 si\u0119 legendarny dw\u00f3r Surd\u0119ga i mia\u0142o to by sens, \u017ce w\u0142a\u015bnie tu by\u0142 most. Jeszcze wcze\u015bniej by\u0142o tu na \u015brodku \u0142\u0105k grodzisko sto\u017ckowe na prze\u0142omie XIII i XIV w, gdzie pobierano myto za przepraw\u0119 przez Pilic\u0119. Ta wersja przemawia za Faliszewem. Tym bardziej, \u017ce na mapach ta droga to ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 drogi.<\/figure>\n
\"\"<\/a><\/figure>\n

Musia\u0142em to zobaczy\u0107. Z mapy jak\u0105 znalaz\u0142em z 1815r, jak i p\u00f3\u017aniejszych, kt\u00f3re mi udost\u0119pni\u0142 Pan Tadeusz, te\u017c to wynika tu by\u0142a przeprawa. Jak wynika z mapy Z 1815r. sta\u0142a tam ju\u017c kapliczka, za kt\u00f3r\u0105 trzeba skr\u0119ci\u0107 ku rzece. Kapliczka istnieje do dzisiaj .<\/p>\n

\"\"<\/a><\/figure>\n
<\/figure>\n

Za kapliczk\u0105 skr\u0119cam zgodnie z mapami w prawo i za chwil\u0119 docieram nad rzek\u0119 . Pilica to rzeka meandruj\u0105ca, trudno b\u0119dzie ustali\u0107, gdzie przebiega\u0142 nurt rzeki ponad 200 czy 600 lat temu. Faktem jest, poziom wody by\u0142 o wiele wy\u017cszy ni\u017c teraz a drogi t\u0119dy prowadzi\u0142y. Dzisiaj pozosta\u0142a tu tylko mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeprawy kryp\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/figure>\n

Robi si\u0119 p\u00f3\u017ano a woda zimna, przej\u015bcie w p\u0142aw wykluczone. Jad\u0119 do wioski, mam szcz\u0119\u015bcie, spotykam kobiet\u0119, kt\u00f3ra m\u00f3wi mi do kogo si\u0119 uda\u0107, aby mnie przewi\u00f3z\u0142. Znowu dopisuje mi szcz\u0119\u015bcie zastaj\u0119 w\u0142a\u015bciciela krypy Pana Stanis\u0142awa w domu. Nie ma za wiele czasu, ale przewozi mnie na drug\u0105 stron\u0119. Pokazuje te\u017c, gdzie by\u0142a k\u0142adka. Pytam o most \u2013 nic nie wiem o mo\u015bcie na Pilicy, ale by\u0142 most na jeziorze , jak go nazywamy. Mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie w wyniku przesuni\u0119cia si\u0119 koryta Pilicy, przed latami pozosta\u0142 ten most. Mo\u017ce uda to si\u0119 to kiedy\u015b ustali\u0107, ale wiem, \u017ce to miejsce by\u0142oby doskona\u0142ym miejscem na wybudowanie k\u0142adki turystycznej, lub niewielkiego mostu. Niestety tej wersji, nikt nie bra\u0142 pod uwag\u0119 w planach jakie przedstawiono do rz\u0105dowego planu budowy 22 most\u00f3w. Plan pad\u0142 ze wzgl\u0119d\u00f3w finansowych a przecie\u017c mo\u017cna by\u0142o zaanga\u017cowa\u0107 jeszcze trzeci\u0105 gmin\u0119 Przedb\u00f3rz, by\u0142o by \u0142atwiej. Mo\u017ce jeszcze nic straconego. Mo\u017ce zainspiruj\u0119 w\u0142odarzy tych trzech gmin. Jak to m\u00f3wi\u0105 w kupie si\u0142a . Wracam drog\u0105 kt\u00f3r\u0105 je\u017adzili ; rycerze, kupcy, \u017cydzi, ch\u0142opi \u2013 puszczam wodze fantazji i jad\u0119 obok skrzypi\u0105cych woz\u00f3w , wy\u0142adowanych wszelkimi dobrami. Nagle wszyscy schodz\u0105 na pobocze a \u015brodkiem drogi jedzie rycerz na wielkim koniu, za nim giermek i pozosta\u0142e ciury. Nagle klakson \u2013 wracam do rzeczywisto\u015bci i zje\u017cd\u017cam ci\u0105gnikowi z przyczep\u0105 wy\u0142adowan\u0105 drewnem. Jad\u0119 drog\u0105 na \u0141\u0119g Majkowski , po drodze Surd\u0119ga, kieruj\u0119 si\u0119 ku Pilicy, potem w lewo i \u015bcie\u017ck\u0105 pod krzy\u017ce Bo\u017ca M\u0119ka. Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce kiedy\u015b na tym krzy\u017cu ( starym) , by\u0142a kiedy\u015b d\u0119bowa tabliczka z wyryta dat\u0105 i napis \u201eW\u0119drowcze pochyl g\u0142ow\u0119 nad tymi kt\u00f3rzy walczyli 1864 \u201d . S\u0142ysza\u0142em opowie\u015b\u0107, \u017ce le\u017c\u0105 tu pochowani powsta\u0144cy styczniowi. Jest hipoteza, \u017ce powsta\u0144cy wymkn\u0119li si\u0119 kozakom z bitwy pod Ormanich\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich umar\u0142a w wyniku odniesionych ran i w\u0142a\u015bnie tu mogli zosta\u0107 pochowani. Wtedy przymocowano t\u0105 tabliczk\u0119 , mo\u017ce warto j\u0105 odtworzy\u0107 i powiesi\u0107 na swoim miejscu, bo ta stara zagin\u0119\u0142a. ( by\u0142a zamocowana od wschodniej strony drewnianymi ko\u0142kami ). Je\u015bli kto\u015b co\u015b wie o tej tabliczce poprosz\u0119 o wpis w komentarzu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/figure>\n
<\/figure>\n

Pomimo, \u017ce nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 czy by\u0142 most czy nie, to miejsca, kt\u00f3re odwiedzi\u0142em s\u0105 warte odwiedzenia . Nowa historia o grobie powsta\u0144c\u00f3w to bonus tej mojej wyprawy.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jerzy Misztela ( Ignala ) Jako osoba zwi\u0105zana z lewobrze\u017cn\u0105 stron\u0105 Pilicy, aby co\u015b dowiedzie\u0107 si\u0119 o mo\u015bcie<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":117,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=106"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":427,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106\/revisions\/427"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}