{"id":679,"date":"2023-04-14T08:40:26","date_gmt":"2023-04-14T06:40:26","guid":{"rendered":"https:\/\/okopilicy.pl\/?p=679"},"modified":"2023-04-14T08:40:26","modified_gmt":"2023-04-14T06:40:26","slug":"o-diablach-czarownicach-i-sabatach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/2023\/04\/14\/o-diablach-czarownicach-i-sabatach\/","title":{"rendered":"O diab\u0142ach, czarownicach i sabatach ."},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>
fot. Jerzy Misztela Ignala<\/figcaption><\/figure>\n

W dzisiejszych czasach jak m\u00f3wi si\u0119 o diab\u0142ach to raczej przymykamy na to oko i my\u015blimy – co to za brednie. Jednak czy s\u0142usznie, je\u015bli poczytamy ze \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych i por\u00f3wnamy to z dzisiejszym zachowaniem \u015bwiat\u0142ych wykszta\u0142conych ludzi, doszukamy si\u0119 wielu podobie\u0144stw. Nie jest moim celem wskazywanie ich bezpo\u015brednio, ale chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na z\u0142o i cechy wsp\u00f3lne – niech czytelnik poszuka ich sam.
\nPo wprowadzeniu chrze\u015bcija\u0144stwa, ludzie w Polsce nie wierzyli ani nie bali si\u0119 diab\u0142a. Zabobony i wszelkie strachy wywodzi\u0142y si\u0119 z wierze\u0144 poga\u0144skich, kt\u00f3re przetrwa\u0142y szcz\u0105tkowo w naszym kraju do dnia dzisiejszego. Wiara w diab\u0142a i z\u0142ych mocy by\u0142y na r\u0119k\u0119 panom feudalnym. Dzi\u0119ki temu mogli trzyma\u0107 w strachu i w razie potrzeby oskar\u017ca\u0107 i pozbywa\u0107 si\u0119 niewygodnych ludzi . W XVII . Za po\u015brednictwem dwor\u00f3w, plebanii i miasteczek, zacz\u0119\u0142o to dociera\u0107 do niepi\u015bmiennych ch\u0142op\u00f3w. Straszne tortury jakim poddawano podejrzane o czary kobiety a potem ich palenie na stosach pot\u0119gowa\u0142y strach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych wszystkich wierze\u0144 w diab\u0142y i czarownice przyw\u0119drowa\u0142o do Polski z pa\u0144stw Zachodnich, gdzie p\u0142on\u0119\u0142y stosy na masow\u0105 skal\u0119. Co ciekawe diab\u0142y podlega\u0142y podzia\u0142owi klasowemu.<\/p>\n

Spalenie czarownicy<\/p>\n

\"\"<\/a>
Siedemnastowieczny drzeworyt – autor anonimowy.<\/figcaption><\/figure>\n

” Ten diabe\u0142 co przy mnie jest, to si\u0119 zowie Jan. Ten \u017cadnego honoru nie ma, tylko prosty. I u Mrozowy jest, nazywa si\u0119 Rokita, a u Gryglowy Marcin…zowie si\u0119 wojewod\u0105 \u0142\u0119czyckim” * Diab\u0142y nosi\u0142y si\u0119 z miejska i tak tez m\u00f3wi\u0142y, zwracaly si\u0119 do siebie” mo\u015bci panie bracie”, mia\u0142y nazwiska szlacheckie, ko\u0144cz\u0105ce si\u0119 na „-ski”. Imiona jakich u\u017cywa\u0142y to Marcin, Sobek, Jasiek, Grze\u015b, Bartek, Kacperek.
\nOczywi\u015bcie diab\u0142y szuka\u0142y sobie \u017con w\u015br\u00f3d czarownic, kt\u00f3re te\u017c najcz\u0119\u015bciej by\u0142y sfatkami dla innych. Du\u017co by by\u0142o o tym pisa\u0107, tym bardziej, \u017ce nie mieli oni \u017cadnych zasad moralnych. Diab\u0142y bra\u0142y te\u017c za \u017cony zwyk\u0142e kobiety i co ciekawe by\u0142y monogamiczne. Kobiety takie znaczone by\u0142y pi\u0119tnem, tak\u0105 swoist\u0105 ” piecz\u0105tk\u0105 diabelsk\u0105 . Pi\u0119tno by\u0142o w miejscu niewidocznym dla ludzi i niebolesne. Zdarza\u0142o si\u0119 bardzo rzadko, aby diabe\u0142 czy czarownica mia\u0142a wielu partner\u00f3w. Zmienia\u0142o to si\u0119, gdy odbywa\u0142y si\u0119 spotkania czarownic i diab\u0142\u00f3w. Sabaty odbywa\u0142y si\u0119 w r\u00f3\u017cne dni tygodnia i odbywa\u0142y si\u0119 przewa\u017cnie na pobliskich g\u00f3rach. Do dzi\u015b pozosta\u0142y po nich nazwy : \u0141ysa G\u00f3ra, Diabla G\u00f3ra, Czartoria itd., wielu z nas w swojej okolicy zna takie miejsca. Na takie spotkania lata\u0142y czarownice na miot\u0142ach, kijach, o\u017cogach ( opalone kije ), p\u0142ugach, rad\u0142ach a nawet szablach. Wylatywa\u0142y przez komin a jak nie by\u0142o komina ( kurna chata) to oknem lub drzwiami. Czarty udost\u0119pnia\u0142y czarownicom , kt\u00f3re si\u0119 ba\u0142y lata\u0107 powozy, karoce zaprze\u017cone w kilka koni lub wierzchem. Je\u015bli gospodarz znajdowa\u0142 pokrytego pian\u0105 konie z zaplecionymi warkoczykami grzyw\u0105 , m\u00f3g\u0142 by\u0107 pewien, \u017ce ko\u0144 by\u0142 u\u017cywany do przewo\u017cenia czarownic.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Czarownice wsiadaj\u0105 na miot\u0142y i wyruszaj\u0105 na sabat. XIX-wieczna rycina. Czarownica u do\u0142u do\u015bwiadcza, jak si\u0119 zdaje , niejakich trudno\u015bci przy starcie.<\/figcaption><\/figure>\n

Najdok\u0142adniej opisywa\u0142 to ksi\u0105dz Benedykt Chmielowski : ” Na swoich schadzkach, bankietach Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Pann\u0119 ci\u0119\u017cko blu\u017ani\u0105. Imi\u0119 , rzeczy \u015bwi\u0119te, jako to soli i s\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119caj\u0105cych Cia\u0142o Chrystusowe, na z\u0142e za\u017cywaj\u0105. Msz\u0105 \u015bw. czartu akkomoduj\u0105, jemu\u017c si\u0119 sublimittuj\u0105 nigdy nie adorowa\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, obraz i ko\u015bci \u015bwi\u0119tych szarpa\u0107, depta\u0107, plu\u0107, krzy\u017c, s\u00f3l, zio\u0142a \u015bwi\u0119cone nieuczciwie traktowa\u0107. Obiecuj\u0105 przed czartem, \u017ce ca\u0142ej spowiedzi czyni\u0107 nie b\u0119d\u0105.” **<\/p>\n

” M\u0119\u017cczy\u017ani – czarownicy lub cz\u0142onkowie jej rodzin czarownic tolerowani byli na takich bankietach… Towarzystwo na \u0141ysej G\u00f3rze nie zawsze si\u0119 zna\u0142o. Cz\u0119sto specjalnie stara\u0142y si\u0119 czrownice zakry\u0107 swe twarze, aby ich nie pozna\u0142y inne wsp\u00f3\u0142biesiadniczki…Co do stroj\u00f3w panowa\u0142a na tym bankiecie wielka dowolno\u015b\u0107… Nie wiadomo dlaczego, najcz\u0119\u015bciej spotykany by\u0142 kolor bia\u0142y, chocia\u017c czasami ca\u0142e towarzystwo by\u0142o ubrane w czer\u0144 lub w szaty r\u00f3\u017cnokolorowe.” ***<\/p>\n

\"\"<\/a>
Spotkanie czarownic. W g\u00f3rze czarownica leci na ko\u017ale. Niemiecki drzeworyt.<\/figcaption><\/figure>\n

Najpierw ucztowano, potem nast\u0119powa\u0142y ta\u0144ce. „Panowie diab\u0142owie prosili do nich czarownice, najcz\u0119\u015bciej te\u017c wed\u0142ug odpowiednich godno\u015bci . Osobno ta\u0144czy\u0142a ” Czartowska szlachta”, osobno diab\u0142y – chamy… Podczas uczty dochodzi\u0142o do „wesela” pomi\u0119dzy nowicjuszkami w czarowniczym zawodzie a diab\u0142ami . Uroczysto\u015b\u0107 taka po\u0142\u0105czona by\u0142a z publicznym wyrzekaniem si\u0119 Boga. Cz\u0119sto te\u017c odbywa\u0142o si\u0119 wsp\u00f3lne bezczeszczenie \u015bwi\u0119tych sakrament\u00f3w. Bito r\u00f3zgami hosti\u0119, a\u017c z niej krew p\u0142yn\u0119\u0142a, k\u0142uto szpilkami i tym podobne. Wreszcie w czasie takich sabat\u00f3w uk\u0142ada\u0142y czarownice wesp\u00f3\u0142 z diab\u0142ami plany dalszej kampanii, przyrz\u0105dza\u0142y trucizny dla ludzi i zwierz\u0105t itp.” ****
\nOg\u00f3ln\u0105 praktyka czarownic za namow\u0105 diab\u0142\u00f3w by\u0142a kradzie\u017c \u015bwi\u0119to\u015bci z ko\u015bcio\u0142a. Po takiej kradzie\u017cy u\u017cywane by\u0142y do niecnych praktyk diabelskich.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Diabe\u0142 nak\u0142ania dwie czarownice do sprofanowania hostii. Rycina z 1500r. Za trzema kobietami znajduje si\u0119 jaka\u015b forma demona mniejszego kalibru.<\/figcaption><\/figure>\n

Czy kiedy\u015b diab\u0142y i czarownice odejd\u0105 w zapomnienie, nie s\u0105dz\u0119. Opowie\u015bci jakie si\u0119 z nimi wi\u0105\u017c\u0105 pobudzaj\u0105 nasz\u0105 wyobra\u017ani\u0119 i wywo\u0142uj\u0105 u\u015bmiech. Diab\u0142y i inne demony, jeszcze d\u0142ugo pozostan\u0105 z nami, cz\u0119\u015bciej b\u0119d\u0105 \u015bmieszy\u0107 ani\u017celi straszy\u0107 – czy s\u0142usznie ?<\/p>\n

*Ksi\u0119gi miejskie Warty 48, k.207-209.
\n** J.B. Chmielowski , op cit., s. 243 – 247.
\n*** Rozdzia\u0142 XII Bankietu na \u0141ysej G\u00f3rze s. 224-115 fragmenty.
\n****Rozdzia\u0142 XII Bankietu na \u0141ysej G\u00f3rze s. 226-227 fragmenty Na podstawie B. Barano
\nArtyku\u0142 z wykorzystaniem B. Baranowski „O Hultajach , wied\u017amach i wszetecznicach ”\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Zdj\u0119cia z ksi\u0105\u017cki Nigci Cawihorne ” Wied\u017amy i czarownice” – Historia prze\u015bladowa\u0144<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dzisiejszych czasach jak m\u00f3wi si\u0119 o diab\u0142ach to raczej przymykamy na to oko i my\u015blimy – co<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":680,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/679"}],"collection":[{"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=679"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/679\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":686,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/679\/revisions\/686"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/okopilicy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}