Dnia 30 listopada 1944r., nad ranem wojska Niemieckie otoczy\u0142y wie\u015b Zygmunt\u00f3w *\u00a0 i przyst\u0105pi\u0142y do pacyfikacji wsi. Mieszka\u0144com nie pozwolono opu\u015bci\u0107 domostw a do tych co uda\u0142o im si\u0119 wydosta\u0107 strzelano. W ten okrutny spos\u00f3b zgin\u0119\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, wed\u0142ug ustale\u0144 IPN by\u0142o to co najmniej 33 osoby z rodzin m.in.: Kubiak\u00f3w, Krawczyk\u00f3w, Szokalskich, Danielik\u00f3w, Karbowiak\u00f3w i Zaj\u0105c\u00f3w . 10 z tych os\u00f3b zosta\u0142o aresztowanych, przetrzymywanych i przes\u0142uchiwanych w okrutny spos\u00f3b w remizie w Kurn\u0119dzu. Po kilku dniach zostali wszyscy rozstrzelani. Na skarpie Pilicy z inicjatywy rodzin pomordowanych i mieszka\u0144c\u00f3w w 1966 roku wybudowano pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy pomordowanych mieszka\u0144c\u00f3w. Wie\u015b Zygmunt\u00f3w odznaczona zosta\u0142a Krzy\u017cem Walecznych ( PWN wyd. 8 z 1986r. ). W 2024 wybudowano nowy pomnik z inicjatywy aktywist\u00f3w grupy Oko Pilicy. sprawy organizacyjne i finansowanie wzi\u0119\u0142a na siebie Gmina Aleksandr\u00f3w z udzia\u0142em IPN.<\/p>\n
- \n
- Zygmunt\u00f3w gm. Aleksandr\u00f3w, pow. piotrkowski, woj. \u0141\u00f3dzkie. Tak w\u0142a\u015bnie dzisiaj trzeba by szuka\u0107 tej wsi, kt\u00f3ra zosta\u0142a ca\u0142kowicie unicestwiona przez Niemieckiego okupanta w czasie II Wojny \u015awiatowej. Czy jednak j\u0105 znajdziemy na mapie, okazuje si\u0119 \u017ce nie,\u00a0 bo obecnie Zygmunt\u00f3w nie istnieje jako samodzielna wioska, jest cz\u0119\u015bci\u0105 Szarbska w gminie 26-337 Aleksandr\u00f3w\u00a0 pow. piotrkowski woj. \u0141\u00f3dzkie. Przed II W\u015a Zygmunt\u00f3w nale\u017ca\u0142 do gminy Skotniki pow. Ko\u0144ski\u00a0 (Konecki) woj. Kieleckie. Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjn\u0105 zmieni\u0142 kilkukrotnie po wojnie, aby ostatecznie zosta\u0107 wcielonym do Szarbska jako jego cz\u0119\u015b\u0107 .\n
![\"\"](\"https:\/\/okopilicy.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/po-768x1024.jpg\")
<\/a>fot. Jerzy Misztela<\/figcaption><\/figure>\n Zygmunt\u00f3w\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n
Aby dobrze opisa\u0107 histori\u0119 pacyfikacji Zygmuntowa, trzeba zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w temat, kt\u00f3ry wcale nie jest \u0142atwy. Praktycznie nie ma \u017cadnej literatury, dok\u0142adnie i rzetelnie\u00a0 opisuj\u0105cej wydarzenia w tej wiosce w czasie II wojny \u015bwiatowej. W ksi\u0105\u017cce z czas\u00f3w PRL\u00a0 jest poruszony w\u0105tek\u00a0 wsi, przynale\u017cno\u015bci jej mieszka\u0144c\u00f3w do PPR i pomocy partyzantom z\u00a0 GL a p\u00f3\u017aniej AL.\u00a0 Jest to literatura tendencyjna, pisana przez dzia\u0142acza PZPR. Wiele os\u00f3b czerpa\u0142o z niej wiedz\u0119, powtarzaj\u0105c przeczytane opowie\u015bci, kt\u00f3re cz\u0119sto mija\u0142y si\u0119 z faktycznymi zdarzeniami w tamtych latach.\u00a0 Doj\u015b\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy nie by\u0142o \u0142atwo, ale si\u0119 uda\u0142o dotrze\u0107 do akt \u015bledztwa i do ludzi, kt\u00f3rzy \u017cyli w tamtym czasie , ale oni byli wtedy dzie\u0107mi i nie wnie\u015bli nic nowego do sprawy.<\/p>\n
\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u015aledztwo\u00a0<\/strong><\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/okopilicy.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/192973618_478035559974347_7271644067479470389_n-726x1024.jpg\")
<\/a><\/p>\nJedynym w miar\u0119 wiarygodnym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy s\u0105 akta \u015bledztwa, kt\u00f3re zosta\u0142o wszcz\u0119te po 25 latach od Pacyfikacji.<\/p>\n
\u015aledztwo wszcz\u0119to 11.10.1969r, przez Okr\u0119gow\u0105 Komisj\u0119 Badania Zbrodni Hitlerowskich w \u0141odzi syg.Ds.204\/67 oraz Okr\u0119gow\u0105 Komisj\u0119 Badania Zbrodni Hitlerowskich w Kielcach syg.128\/69.
\nWarto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce prowadzone by\u0142y dwa \u015bledztwa przez OKBZH \u0141odzi i Kielcach. Nie u\u0142atwia\u0142o to dotarciu do faktycznego przebiegu pacyfikacji.<\/p>\n\u015aledczy w Kielcach zajmowali si\u0119 przebiegiem pacyfikacji wsi Zygmunt\u00f3w pow. Ko\u0144skie. Oto ich sprawozdanie z ustale\u0144 ( streszczenie).
\nW dniu 29.11.1944r pod dow\u00f3dztwem oficer\u00f3w SS oddzia\u0142 sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z oko\u0142o 50 ludzi z r\u00f3\u017cnych formacji, przeprowadzi\u0142 pacyfikacj\u0119 wsi Zygmunt\u00f3w zamieszka\u0142\u0105 przez 35 os\u00f3b. Po okr\u0105\u017ceniu wioski aresztowano 7 m\u0119\u017cczyzn i 3 kobiety. Nast\u0119pnie przyst\u0105piono do palenia kolejno wszystkich zabudowa\u0144.
\nNa skutek rozprzestrzeniaj\u0105cego si\u0119 po\u017caru, pozostali mieszka\u0144cy w liczbie 21 os\u00f3b, zacz\u0119\u0142o ratowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105 . Do opuszczaj\u0105cych swe domy ludzi, hitlerowcy zacz\u0119li strzela\u0107, zabijaj\u0105c cz\u0119\u015b\u0107 z nich na miejscu, a reszt\u0119 do szukania schronienia w obr\u0119bie pal\u0105cych si\u0119 zabudowa\u0144. Ci ludzie padli ofiar\u0105 p\u0142omieni \u017cywcem. Tylko 4 osoby by\u0142y w tym dniu nieobecne we wsi. Ustalenie \u015bwiadk\u00f3w w tej sprawie by\u0142o trudne , bo nikt si\u0119 nie uratowa\u0142. \u015awiadkami byli ludzie, kt\u00f3rzy obserwowali pacyfikacj\u0119 z drugiej strony Pilicy ze wsi Trzy Morgi. 10 aresztant\u00f3w pognano do Kurn\u0119dza, gdzie na pocz\u0105tku grudnia zostali wszyscy rozstrzelani. \u0141\u0105cznie zgin\u0119\u0142o 31 os\u00f3b. W ostatecznym \u015bledztwie stwierdzono mord na 14 m\u0119\u017cczyznach, 15 kobietach i 4 dzieci co stwierdzi\u0142 s\u0119dzia s\u0105du w Kielcach w dniu 30.03.1976r. Strona Niemiecka pismem Zentrale Stelle,714 Ludwikgsburg przes\u0142a\u0142a pismo do G\u0142\u00f3wnej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce datowane na 28.VIII.1976r. : Betrift T\u00f6tung von etwa 35 Personen am 30.11.1944 in Zygmuntow, Kreis Konskie ( W sprawie zab\u00f3jstwa ok. 35 os\u00f3b w dniu 30.11.1944 r. w Zygmuntowie pow. Ko\u0144skie )<\/p>\n\u015aledczy z \u0141odzi zaj\u0119li si\u0119 ustalaniem sprawc\u00f3w mordu 10 aresztowanych w czasie pacyfikacji wsi Zygmunt\u00f3w\u00a0 zamordowanych w Kurn\u0119dzu. W wyniku \u015bledczych z \u0141odzi, skazano dwie konfidentki, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w mordzie. Ze strony Niemieckiej nie wykryto imiennie sprawc\u00f3w a sprawa zosta\u0142a zawieszona.<\/p>\n
Historia pacyfikacja wsi po wojnie posz\u0142a do zamra\u017carki, by\u0142a niewygodna dla w\u0142adz PRL. Zwi\u0105zki Zygmuntowa z PPR by\u0142y powszechnie znane, a wielu z jej mieszka\u0144c\u00f3w nale\u017ca\u0142o do partii.\u00a0 Bano si\u0119 \u017ce partia, b\u0119dzie oskar\u017cana jako przyczyna. Zeznania \u015bwiadk\u00f3w po \u0107wier\u0107 wieku maj\u0105 du\u017co luki i s\u0105 nie\u015bcis\u0142e. W tamtym czasie trzeba by\u0142o si\u0119 liczy\u0107 z tym jak zeznawa\u0107, aby nie by\u0107 nara\u017conym na represje s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa PRL.<\/p>\n
Moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 dokumenty OKBZH w \u0141odzi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/okopilicy.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/192277331_2238743709589290_2326254227469960671_n-768x1024.jpg\")
<\/a><\/p>\nAkta zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c relacje ludzi, jedna z nich jest bardzo ciekawa, ta\u00a0 Stanis\u0142awa Rudeckiego, kt\u00f3remu cudem uda\u0142o si\u0119 ocali\u0107 \u017cycie.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/okopilicy.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/320579838_520191590057987_7118310766916476181_n-1024x905.jpg\")
<\/a><\/p>\nPrzyczyny pacyfikacji.<\/strong><\/p>\n
- \n
- Okr\u0119gowa Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich przy S\u0105dzie Wojew\u00f3dzkim dla miasta \u0141odzi ustali\u0142a ( streszczenie) .<\/li>\n<\/ul>\n
Wed\u0142ug informacji od miejscowej ludno\u015bci w okolicach Zygmuntowa zabity zosta\u0142 \u017candarm niemiecki, nie ustalono kto i w jakich okoliczno\u015bciach to zrobi\u0142 . To mia\u0142o by\u0107 przyczyn\u0105 pacyfikacji wsi. Opisany jest te\u017c przebieg pacyfikacji.<\/p>\n
- \n
- W czasie poszukiwania \u017ar\u00f3de\u0142 natrafi\u0142em na prac\u0119 do egzaminu dojrza\u0142o\u015bci\u00a0 \u00a0Ireny Brzozowskiej ( Jasion)\u00a0 pod kierunkiem mgr. Jerzego Zagwo\u017cd\u017cona . Prac\u0119 napisano dla Studium Wychowania Przedszkolnego w\u00a0 Ko\u0144skich z 1977r. Na stronie 17- tej czytamy. ” W sierpniu 1944r, doniesiono Niemcom, \u017ce we wsi Zygmunt\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 ranni partyzanci ukrywani przez mieszka\u0144c\u00f3w. Po doniesieniu wkroczyli Niemcy. Z ludno\u015bci\u0105 obchodzili si\u0119 brutalnie. Srogi i okrutny los spotka\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w wsi Zygmunt\u00f3w. Niemcy znale\u017ali dw\u00f3ch rannych partyzant\u00f3w, kt\u00f3rych na miejscu rozstrzelano. Ca\u0142\u0105 wie\u015b w ilo\u015bci 10 zagr\u00f3d spalili doszcz\u0119tnie, a ludno\u015b\u0107 wymordowali. Oprawcy hitlerowscy \u017cywcem wrzucali w p\u0142on\u0105ce zabudowania dzieci. straszny to by\u0142 widok. Uratowa\u0142y si\u0119 tylko 3 rodziny, kt\u00f3re w tym czasie by\u0142y poza wsi\u0105. \u015awiadkowie tej zbrodni nie \u017cyj\u0105, lub tez wyjechali, dlatego informacje jakie uzyska\u0142am pochodz\u0105 od os\u00f3b, kt\u00f3re nie by\u0142y \u015bwiadkami tej potwornej zbrodni, a dane tej potwornej zbrodni wiedz\u0105 ze s\u0142yszenia. Innych \u017ar\u00f3de\u0142 dotycz\u0105cych tej problematyki brak”.<\/li>\n<\/ul>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Bardzo wiele informacji pojawi\u0142o si\u0119 w komentarzach pod postem jaki zamie\u015bci\u0142em na FB oto one.
![\"\"](\"https:\/\/okopilicy.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Zrzut-ekranu-400.png\")
<\/a><\/p>\nWarto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na post i list\u0119 ofiar Niemieckiej pacyfikacji Zygmuntowa, kt\u00f3r\u0105 zamie\u015bci\u0142 Zdzis\u0142aw Wojciech S\u0142omka.
![\"\"](\"https:\/\/okopilicy.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/314366874_10219981390953792_1009775452182655591_n-1024x912.jpg\")
<\/a><\/p>\nZnajduje si\u0119 na niej 35 nazwisk, czy to wszystkie ofiary tej zbrodni – \u015bmiem twierdzi\u0107 \u017ce nie. W czasie mojego \u015bledztwa natrafi\u0142em na pismo strony Niemieckiej m\u00f3wi\u0105ce o 35 ofiarach, ale to nie wszystko – w relacji braci Wroniszewskich, pojawiaj\u0105 si\u0119 jeszcze dwie kobiety jako przypadkowe ofiary zamordowane pod Szarbskiem, aby nie ostrzeg\u0142y mieszka\u0144c\u00f3w Zygmuntowa. Niestety nie uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 na to \u017cadnych dowod\u00f3w, bo akta Gromady Skotniki zagin\u0119\u0142y po wojnie.<\/p>\n
- W czasie poszukiwania \u017ar\u00f3de\u0142 natrafi\u0142em na prac\u0119 do egzaminu dojrza\u0142o\u015bci\u00a0 \u00a0Ireny Brzozowskiej ( Jasion)\u00a0 pod kierunkiem mgr. Jerzego Zagwo\u017cd\u017cona . Prac\u0119 napisano dla Studium Wychowania Przedszkolnego w\u00a0 Ko\u0144skich z 1977r. Na stronie 17- tej czytamy. ” W sierpniu 1944r, doniesiono Niemcom, \u017ce we wsi Zygmunt\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 ranni partyzanci ukrywani przez mieszka\u0144c\u00f3w. Po doniesieniu wkroczyli Niemcy. Z ludno\u015bci\u0105 obchodzili si\u0119 brutalnie. Srogi i okrutny los spotka\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w wsi Zygmunt\u00f3w. Niemcy znale\u017ali dw\u00f3ch rannych partyzant\u00f3w, kt\u00f3rych na miejscu rozstrzelano. Ca\u0142\u0105 wie\u015b w ilo\u015bci 10 zagr\u00f3d spalili doszcz\u0119tnie, a ludno\u015b\u0107 wymordowali. Oprawcy hitlerowscy \u017cywcem wrzucali w p\u0142on\u0105ce zabudowania dzieci. straszny to by\u0142 widok. Uratowa\u0142y si\u0119 tylko 3 rodziny, kt\u00f3re w tym czasie by\u0142y poza wsi\u0105. \u015awiadkowie tej zbrodni nie \u017cyj\u0105, lub tez wyjechali, dlatego informacje jakie uzyska\u0142am pochodz\u0105 od os\u00f3b, kt\u00f3re nie by\u0142y \u015bwiadkami tej potwornej zbrodni, a dane tej potwornej zbrodni wiedz\u0105 ze s\u0142yszenia. Innych \u017ar\u00f3de\u0142 dotycz\u0105cych tej problematyki brak”.<\/li>\n<\/ul>\n
- Okr\u0119gowa Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich przy S\u0105dzie Wojew\u00f3dzkim dla miasta \u0141odzi ustali\u0142a ( streszczenie) .<\/li>\n<\/ul>\n
![\"\"](\"https:\/\/okopilicy.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/po-scaled.jpg\")
<\/a>